Athlon X2 3600+ EE

Test najtańszego dwurdzeniowca

Premiera procesorów opartych na architekturze Core całkowicie odmieniła sytuację na rynku CPU. Intel, produkujący dotychczas niezbyt wydajne procesory na podstawie architektury NetBurst, nagle stał się liderem, wypuszczając ma rynek serię chłodnych, a zarazem superwydajnych procesorów – Core 2 Duo. AMD nie było przygotowane na taki cios – nie miało w rękawie żadnego asa, który pomógłby firmie w tak trudnej chwili. Z racji tego, że rynek najwydajniejszych procesorów przejął Intel, domeną „zielonych” musiała stać się produkcja tanich procesorów o niskim wskaźniku pobieranej mocy.

Premiera procesorów opartych na architekturze Core całkowicie odmieniła sytuację na rynku CPU. Intel, produkujący dotychczas niezbyt wydajne procesory na podstawie architektury NetBurst, nagle stał się liderem, wypuszczając ma rynek serię chłodnych, a zarazem superwydajnych procesorów – Core 2 Duo. AMD nie było przygotowane na taki cios – nie miało w rękawie żadnego asa, który pomógłby firmie w tak trudnej chwili. Z racji tego, że rynek najwydajniejszych procesorów przejął Intel, domeną „zielonych” musiała stać się produkcja tanich procesorów o niskim wskaźniku pobieranej mocy.

Pierwszy ruch AMD wykonało 24 lipca – dzień po premierze nowych układów Intela, kiedy to obniżone zostały ceny procesorów AMD. W niektórych przypadkach cięcia cen dochodziły nawet do 50 proc. Pociągnęło to za sobą szereg zmian zarówno w strukturze, jak i w ofercie przedsiębiorstwa. Nowa strategia sprzedaży wymusiła na firmie wycofanie z produkcji układów korzystających z 2 MB pamięci cache, takich jak Athlon X2 4000+, 4400+ oraz 4800+. Wszystko po to, aby zredukować do minimum koszty produkcji procesorów. Drugim ruchem było stworzenie nowej serii procesorów o obniżonym wskaźniku wydzielanego ciepła. Do sprzedaży wprowadzono więc nowe dwurdzeniowe procesory z serii Energy Efficient. Jednym z nich jest Athlon X2 3600+ EE, którego opiszemy dziś.

Jeżeli kiedykolwiek przyglądaliście się uważnie ofercie dwurdzeniowych procesorów AMD, to z pewnością zauważyliście, jaka jest zależność między oznaczeniem a parametrami Athlonów z serii X2. Na początek zajmijmy się tymi procesorami, których oznaczenie dzieli się bez reszty przez liczbę 400, czyli Athlonami X2 4000+, 4400+, 4800+ oraz 5200+. Wszystkie te procesory posiadają 2x1 MB cache. Ich taktowanie można wyliczyć, dzieląc numerek w oznaczeniu przez 2. Tym sposobem dochodzimy do wniosku, że Athlon X2 4000+ pracuje z częstotliwością 2 GHz, a model 4800+ taktowany jest zegarem 2,4 GHz. Co z modelami, które umiejscowione są pomiędzy wspomnianymi wcześniej wersjami? Wszystkie one posiadają 2x512 KB pamięci cache drugiego poziomu. Taktowanie wyliczamy, dodając do oznaczenia 200 i dzieląc uzyskany wynik przez 2. Tym sposobem możemy stwierdzić, że taktowanie modelu Athlon X2 3800+ wynosi 2 GHz, natomiast zegar Athlona 5000+ „tyka” z częstotliwością 2,6 GHz.

Znając zasadę nazewnictwa procesorów obowiązującą dla modeli dwurdzeniowych procesorów AMD, mogłoby się wydawać, że Athlon X2 3600+ EE to procesor posiadający 2x1 MB cache, który taktowany jest zegarem 1,8 GHz. Tak jednak nie jest.

Athlon X2 3600+ EE wykorzystuje ten sam rdzeń, co wszystkie dwurdzeniowe Athlony pod socket AM2. Pracuje on z identyczną częstotliwością co X2 3800+, lecz posiada tylko połowę jego pamięci podręcznej – 2x256 KB. Jest to więc pierwszy i jak na razie jedyny dwurdzeniowy procesor AMD, który został wyposażony tylko w 256 KB na rdzeń. Z tego powodu mógłby on zostać nazwany Sempronem X2. Nie stało się tak, gdyż procesor, tak jak wszystkie inne Athlony, jest w stanie współpracować z pamięcią DDR800. AMD jasno oznajmiło, że pierwsze dwurdzeniowe Semprony wykonane będą w procesie technologicznym 65 nm, a do masowej produkcji trafią dopiero w 2007 roku.

Oprócz niespotykanego dotychczas wśród Athlonów oznaczenia 3600+, w nazwie testowanego procesora widnieją dwie litery: EE. Oznacza to, że procesor pochodzi z serii Energy Efficient. Tego typu procesory różnią się od standardowych modeli zmniejszonym wydzielaniem energii cieplnej. Najprościej jest to osiągnąć poprzez obniżenie napięcia ze standardowych 1.3-1.35 V do 1.2-1.25 V czy też nawet 1.075 V. Nie jest to jednak jedyny sposób na zmniejszenie ilości wydzielanego ciepła. Zauważmy, że wszystkie procesory z serii EE posiadają razem 512 KB lub 1 MB pamięci cache drugiego poziomu. Nie jest to przypadek, gdyż większa ilość pamięci podręcznej przekłada się na wyższy pobór energii, a tym samym na ilość wydzielanej energii cieplnej.

Procesory z serii EE produkowane są w dwóch wersjach, każda o różnym poborze mocy. Możemy ją określić, odczytując trzecią literę w nazwie procesora. „O” oznacza, że mamy do czynienia z procesorem o nominalnym napięciu zasilania 1.2-1.25 V. Procesor taki, według zapewnień AMD, ma wydzielać do 65 W ciepła. W tym wariancie możemy znaleźć takie procesory jak: Athlon X2 3800+, 4200+, 4600+, a także 5000+. Litera „D” oznacza, że procesor zasilany jest prądem o napięciu zaledwie 1.075 V. Wydziela on do 35 W ciepła. Na chwilę obecną „D” znaleźć możemy tylko w modelu X2 3800+. Całość obrazuje poniższa tabelka:

Powróćmy do testowanego modelu X2 3600+ EE. Z oznaczenia ADO3600IAA4CU wynika, że procesor zasilany jest prądem o napięciu 1.25 V. Postanowiliśmy sprawdzić, czy obniżone napięcie rzeczywiście wpłynie na znaczne obniżenie temperatury. Wynik był wręcz zadziwiający. Po wielu godzinach wygrzewania temperatura procesora pod obciążeniem wynosiła zaledwie 35°C. Jest to o około 9°C mniej niż przy napięciu 1,35 V.

Procesor posiada obniżone napięcie nominalne, co z pewnością ucieszy overclockerów. Sami byliśmy ciekawi potencjału serii EE, więc czym prędzej przystąpiliśmy do testów podkręcalności. Na standardowym napięciu, wynoszącym 1.2 V, procesor osiągnął stabilne 2350 MHz. Zwiększyliśmy nieco napięcie tak, aby było ono identyczne jak w przypadku Athlona X2 3800+. Przy 1.35 V maksymalne stabilne taktowanie wynosiło już 2540 MHz. To jeszcze nie koniec, gdyż po zwiększeniu napięcia o dodatkowe 0.1 V procesor „tykał” już z częstotliwością 2680 MHz. Na koniec przetestowaliśmy go przy napięciu 1.55 V – maksymalnym bezpiecznym. Najwyższe stabilne taktowanie, jakie udało się osiągnąć, to 2780 MHz. Wynik całkiem niezły jak na procesor za 550 zł. My spodziewaliśmy się jednak nieco więcej, jednak – jak dowiodły nasze testy – potencjał podkręcania zawarty w Athlonie X2 3600+ EE niczym nie odbiega od tego znanego z X2 3800+.