Ranking mobilnych kart graficznych

Mobility Radeon X1600

W czasach królowania kart graficznych GeForce 6600GT na rynku ekonomicznych produktów, firma ATI miała niewiele do powiedzenia. Karty kanadyjskiego producenta sprzedawane w takiej samej cenie były wyraźnie wolniejsze; nadzieję na zmianę tej sytuacji miał przynieść nieco spóźniony układ z nowej linii X1K – mowa o Radeonie X1600. Testy desktopowej odmiany procesora wykazują, że wersja XT faktycznie jest szybsza od GeForce’a 6600 GT, jest jednak przy tym sporo droższa. Bezpośrednim konkurentem „cenowym” karty Nvidii jest więc wersja Pro, która ustępuje wydajnością kosztowniejszemu bratu. Mobility Radeon X1600 cechuje się dokładnie tą samą architekturą co desktopowy odpowiednik.

MR X1600 to pierwszy mobilny układ z rodziny ATI X1K. Posiada on 12-potokową architekturę, o 5 modułach Vertex Shader i tylko 4 jednostkach mapujących tekstury. Komunikacja pomiędzy procesorem a pamięcią odbywa się na magistrali o szerokości 128 bitów; kontroler pamięci ma nowoczesną architekturę pierścieniową. Taktowania zegarów są niższe nawet od tych, którymi charakteryzuje się Radeon X1600 Pro i wynoszą 470 MHz zarówno dla GPU jak i pamięci. Dla przypomnienia dodam, że najszybsza z linii X1600 wersja XT pracuje z taktowaniami odpowiednio 590 i 690 MHz dla GPU i pamięci. Układ MR X1600 występuje jedynie w odmianie z 128 MB pamięci DDR2.

Mobility Radeon X1600 produkowany jest w procesie technologicznym 90 nm. Od desktopowego odpowiednika wyróżnia go głównie szereg zaimplementowanych technologii, które mają pomóc w obniżeniu poziomu pobieranego przez układ prądu i zmniejszeniu ilości wydzielanej przez niego ciepła. Technologia nazwana Back bias korzysta ze zjawiska napięcia wstępnego, zwiększając wartość progową napięcia potrzebnego do zmiany stanu tranzystora, co w efekcie zmniejsza straty w energii elektrycznej i obniża poziom wydzielanej energii cieplnej. Niestety, technologia ta, z racji obniżania wydajności układu (czas przełączenia się tranzystora zostaje wydłużony), uruchamiana jest jedynie w sytuacjach, gdy procesor używany jest do wyświetlania grafiki 2D. ATI twierdzi, że Back bias ratuje do 20% mocy pobieranej z zasilacza. Technologia Mixed Vt to użycie różnego typu tranzystorów do budowy układu. Wysokowydajne tranzystory, które pobierają prąd nawet gdy są wyłączone, stosowane są do budowy najważniejszych części układu, natomiast tranzystory charakteryzujące się wyższą wartością progową i pracujące z niższą częstotliwością stosowane są do budowy ścieżek danych, które nie mają wpływu na ogólną wydajność. Użycie tej technologii stało się możliwe dzięki temu, że układ produkowany jest w procesie TSMC 90 nm. Ostatni, znany już dość dobrze zabieg dotyczy dynamicznego zmieniania napięcia, którym zasilany jest procesor. Dynamic Voltage Control pozwala na zwiększenie napięcia ze standardowego 0,95 V do nawet 1,2 V w sytuacji, gdy GPU jest mocno obciążony. Maksymalne napięcie, które toleruje desktopowy Radeon X1600 wynosi 1,3 V. Żadnych rewolucji nie ma natomiast w oprogramowaniu. Firma ATI zaopatrzyła nowy układ w BIOS z zestawem narzędzi PowerPlay 6. Głównym ich zadaniem jest odłączanie nieużywanych linii PCIe oraz dostosowanie trybu pracy układu, w zależności od tego, czy notebook podłączony jest do sieci elektrycznej, czy korzysta z zasilania bateryjnego.

Kolejną szczególną cechą układu ATI Mobility Radeon X1600 jest technologia Ultra-Threading Dispatch Processor, która inteligentnie obciąża każdą jednostkę cieniowania pikseli i wydajnie używa jednostki ALU. ATI twierdzi, że architektura ta umożliwia 90%-owe wykorzystanie mocy cieniowania przez procesory pikseli. 128-bitowa szyna danych, która na pierwszy rzut oka może stanowić, obok jedynie czterech jednostek mapujących, wąskie gardło ma swoje zalety. Układ może być bowiem zamontowany nie tylko na specjalnych, dość kosztownych modułach AXIOM, ale także bezpośrednio na płycie głównej. Ponadto dzięki technologii CSP (z ang. chip scale packaging) umożliwiającej zintegrowanie pamięci lokalnej na tym samym laminacie, na którym umieszczony jest sam układ graficzny, producenci zaoszczędzić mogą sporo wartościowego miejsca na płycie głównej. Nie wspominam już o tym, że MR X1600 kompatybilny jest z podstawką, na której umieszczano starsze układy X600 czy X700. Zaadaptowanie nowego procesora graficznego ATI nie wiąże się więc z koniecznością projektowania zupełnie nowych płyt głównych i laptopów. Spodziewać się też możemy, że ceny notebooków z mobilnym Radeonem nie będą wysokie.

Wydajność układu, na tle innych procesorów mobilnych, wypada nieźle. Radeon X1600 zapewni nam płynne wyświetlanie grafiki w niemalże każdej nowoczesnej grze w rozdzielczości 1024x768. Układ jest szybszy od Radeona X700, jego wydajność można porównać do tej oferowanej przez układ Radeon X1300 Pro lub GeForce 6600/GeForce 6600 GT.